Dieta cukrzycowa

Zasady żywienia w diecie cukrzycowej

Cukrzyca typu II to poważna, przewlekła choroba z rodzaju chorób dieto zależnych. Jak sama nazwa wskazuje jej rozwój ma związek z nieprawidłowym odżywianiem.

Dlatego gdy już na nią zachorujemy, bardzo ważne jest przestrzeganie odpowiedniej diety. Dieta tzw „cukrzycowa” jest skierowana nie tylko dla osób chorujących na cukrzycę, ale także z insulino opornością, stanem przedcukrzycowym , nietolerancja glukozy na czczo. Nie zaszkodzi również aby stosowały się do niej osoby obarczone ryzykiem zachorowania (z nadwagą i otyłością, siedzącym trybem życia, chorobami układu krążenia, wysokim ciśnieniem oraz obciążone genetycznie – gdy rodzeństwo lub jedno z rodziców cierpi na cukrzycę).


Dieta cukrzycowa - jadłospis

dieta cukrzycowa - zobacz przykładowy jadłospis, który został przygotowany przez Magda Sałacka, eksperta z dziedziny dietetyki. Pobierz dietę za darmo!


Chorujesz na cukrzycę? - poniżej krótki przewodnik, jakie produkty z poszczególnych grup żywnościowych będą dla mnie najlepsze

Jakie produkty powinienem wybierać?

  • Warzywa– powinny stanowić podstawę jadłospisu i być w niemalże każdym posiłku, pierwszą porcję dobrze jest spożyć na samym początku dnia (np. surowa marchewka jeszcze przed głównym śniadaniem), ostrożnie z najsłodszymi gotowanymi warzywa (marchew, burak, brukselka, ziemniaki w postaci puree, seler) - powinny być ograniczone
  • Owoce - wybierać te o niskim indeksie glikemicznym(np. jabłka, jagody, grejpfruty, pomarańcze, maliny, poziomki, truskawki) i spożywać je w ograniczonej ilości – do ok. 300 g dziennie, najlepiej w dwóch porcjach (np. po 150g) i jako dodatek do posiłku. Niepolecane są owoce kandyzowane, suszone oraz te o wysokim indeksie (banany, winogrona).
  • Produkty zbożowe - najlepiej jest wybierać produkty pełnoziarniste (pieczywo pełnoziarniste (graham, żytnie), makarony pełnoziarniste, ryż brązowy, kasze gruboziarniste, płatki zbożowe (owsiane, jaglane, gryczane) itp.)
  • Produkty mleczne (nabiał) – tylko naturalne (jogurty, kefiry, maślanki). Unikamy tych „gotowych-owocowych” (słodzonych cukrem lub syropem glukozowo-fruktozowym). Dobrym połączeniem będą produkty mleczne naturalne z owocami.
  • Źródło białka: chude mięso, ryby(szczególnie morskie) i rośliny strączkowe, jajka
  • Ważne jest uwzględnienie tłuszczy roślinnych (tj. Olej rzepakowy, oliwa z oliwek, olej lniany) oraz odpowiednia ilości kwasów omega – 3 (ich źródłem będą tłuste ryby tj. łosoś atlantydzki, sardynka, halibut, makrela, śledź, szprot).

Co powinienem wyeliminować w diecie?

Należy wyeliminować:

  • produkty, które są źródłem cukrów prostych(cukier, miód, słodycze, słodkie wyroby piekarnicze, słodkie napoje gazowane i niegazowane, soki, syropy)
  • używki (alkohol, papierosy, i inne)
  • Ograniczyć spożycie soli kuchennej do minimum, (co wiąże się z unikaniem wędzonych wędlin, wędzonego mięsa, konserw, twardych serów, gotowych dań i sosów, mieszanek przypraw typu Vegeta oraz „dosalaniem” na talerzu).

Częstość posiłków

Należy spożywać 5-6 posiłków o umiarkowanej wielkości (3 główne, 2-3 przekąski), najlepiej o regularnych porach.

Co jeszcze należy wiedzieć

Indeks glikemiczny

Z każdej grupy produktów spożywczych najlepiej i najprościej jest wybierać produkty o niskim indeksie glikemicznym

(procentowy wskaźnik który porównuje wzrost stężenie glukozy we krwi po spożyciu danego produktu ze wzrostem stężenie glukozy po spożyciu czystej glukozy). Produkty dzielimy na te o niskim indeksie ( <55) średnim (55-69) oraz wysokim (>70). Na wartość indeksu glikemicznego wpływa szybkość trawienia i wchłaniania skrobi z tego produktu. Istotny jest też stopień dojrzałości, forma i przetworzenie produktu, zastosowana obróbka termiczna oraz obecność innych składników pokarmowych ( białko i tłuszcz wpływają na spowolnienie podnoszenia stężenia glukozy).

Ładunek glikemiczny

Czy jeśli banan ma wysokie IG to jest on absolutnie zabroniony?

Oczywiście, że nie. Indeks glikemiczny ułatwia nam codzienny wybór produktów. Jednak bardziej miarodajny jest ładunek glikemiczny (ŁG) ponieważ oblicza IG porcji oraz całego posiłku. ŁG obliczamy mnożąc zawartość węglowodanów w posiłku/produkcie przez IG. Może okazać się że niewielka porcja produktu o wysokim IG nie spowoduje wysokiego skoku glukozy. Posiłki ze względu na ładunek glikemiczny dzielimy na te o :niskim (poniżej 10), średnim (między 11 a 19) oraz wysokim (powyżej 20). Często mniejsza porcja produktu o wysokim IG będzie lepszym wyborem niż dużą ilość produktów o niskim iG.

Nie ma uniwersalnej diety dla wszystkich chorujących na cukrzycę, a optymalne dla pacjenta proporcje makroskładników powinno się ustalać indywidualnie uwzględniając wiek, aktywność fizyczną, indywidualne reakcje organizmu, obecność powikłań i schorzeń dodatkowych. Każdy organizm jest inny i będzie też inaczej reagował (np. dla niektórych tylko 3 posiłki dziennie okazują się zbawienne, dla jednych będą lepsze śniadania białkowo-tłuszczowe, dla innych lepiej będzie dostarczyć w pierwszym posiłku węglowodany). Powyżej przedstawiono ogólne wytyczne, i do większości z nich (poza małymi wyjątkami) każdy chory powinien się stosować.


Dieta cukrzycowa - jadłospis

dieta cukrzycowa - zobacz przykładowy jadłospis, który został przygotowany przez Magda Sałacka, eksperta z dziedziny dietetyki. Pobierz dietę za darmo!


Bibliografia

  1. Ciborowska H., Rudnicka A., Dietetyka- żywienie zdrowego i chorego człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, ISBN 978-83-200-3988-7
  2. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2017
  3. Sieradzki J. Otyłość a cukrzyca,Przew. Lek 2000, 7, 90-97
  4. Włodarek D. Głąbska D. Zwyczaje żywieniowe osób chorych na cukrzycę typu 2, Zakład Dietetyki, Katedra Dietetyki, Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie